Nadmierne wypadanie włosów, przerzedzenie fryzury, świąd, łuszczenie czy zaczerwienienie skóry głowy mogą mieć bardzo różne przyczyny. Sam wygląd włosów często nie wystarcza, aby określić źródło problemu. W diagnostyce pomocna jest trichoskopia – nieinwazyjna metoda umożliwiająca ocenę włosów, mieszków włosowych oraz powierzchni skóry głowy w powiększeniu. Obraz uzyskany podczas badania dostarcza informacji, których nie można dostrzec podczas standardowego oglądania skóry.
Co pokazuje badanie trichoskopowe?
Badanie trichoskopowe pozwala dokładnie ocenić między innymi grubość i strukturę włosów, ujścia mieszków włosowych, obecność włosów łamliwych lub miniaturyzowanych, stan skóry wokół mieszków oraz charakter zmian naczyniowych i barwnikowych. Specjalista analizuje występujące wzorce i zestawia je z objawami oraz wywiadem przeprowadzonym z pacjentem. Dzięki temu trichoskopia jest ważnym elementem diagnostyki różnicowej wielu chorób włosów i skóry głowy.
Łysienie androgenowe – charakterystyczna miniaturyzacja włosów
Jednym z najczęstszych wskazań do wykonania trichoskopii jest podejrzenie łysienia androgenowego. W jego przebiegu dochodzi do stopniowej miniaturyzacji mieszków włosowych – kolejne włosy stają się cieńsze i krótsze.
W obrazie trichoskopowym można zauważyć wyraźne zróżnicowanie średnicy włosów, zwiększoną liczbę cienkich włosów oraz inne charakterystyczne cechy rozmieszczenia włosów w obrębie mieszków. Systematyczny przegląd badań z 2024 roku wskazuje, że zmienność średnicy włosów i obecność włosów meszkowych należą do najczęściej obserwowanych cech trichoskopowych łysienia androgenowego.
Łysienie plackowate w obrazie trichoskopowym
Trichoskopia znajduje zastosowanie również przy podejrzeniu łysienia plackowatego. Choroba może powodować powstawanie dobrze odgraniczonych obszarów pozbawionych włosów, jednak szczególnie na początku jej przebieg nie zawsze jest jednoznaczny.
Podczas badania można zaobserwować między innymi żółte i czarne kropki, włosy ułamane, krótkie włosy meszkowe czy włosy zwężające się u nasady. Część tych cech może wskazywać również na aktywność procesu chorobowego. Badanie trichoskopowe pomaga więc różnicować łysienie plackowate z innymi przyczynami miejscowej utraty włosów.
Czy trichoskopia pomaga rozpoznać łysienie bliznowaciejące?
Szczególnie istotne jest odróżnienie łysienia niebliznowaciejącego od bliznowaciejącego. W drugim przypadku dochodzi do trwałego uszkodzenia mieszków włosowych, dlatego odpowiednio wczesna diagnostyka ma duże znaczenie dla dalszego postępowania.
W trichoskopii uwagę zwraca między innymi zanik ujść mieszków włosowych oraz charakterystyczne zmiany skóry wokół mieszków. Obraz może sugerować takie schorzenia jak liszaj płaski mieszkowy czy toczeń rumieniowaty krążkowy. W sytuacji, gdy konieczna jest biopsja skóry głowy, trichoskopia może pomóc również w wyborze odpowiedniego miejsca pobrania materiału.
Choroby zapalne skóry głowy a trichoskopia
Problemy z włosami mogą być związane również ze stanem samej skóry głowy. Zaczerwienienie, łuszczenie, świąd czy zmiany wokół mieszków występują w różnych chorobach zapalnych. Obserwacja struktur skóry oraz układu naczyń w powiększeniu może dostarczyć dodatkowych informacji pomocnych przy różnicowaniu takich zmian.
Trichoskopia jest wykorzystywana w diagnostyce chorób zapalnych skóry głowy, a także niektórych infekcji i zaburzeń dotyczących struktury włosa. Zawsze należy jednak interpretować jej wynik w połączeniu z obrazem klinicznym.